To jest koncepcja systemu emerytalnego, która wykluwała się w mojej głowie skokowo, przez długi czas. Jak już wszystkie założenia i problematyczne wątki opisałem, to "pitch" i grafikę wykonał chatgpt:
Emerytura Demograficzna – system dostosowujący się do rzeczywistości
Problem
Dzisiejszy system emerytalny opiera się na wieku emerytalnym ustalanym decyzją polityczną. Gdy ludzie żyją dłużej lub rodzi się mniej dzieci, państwo staje przed koniecznością kolejnych reform, podnoszenia wieku emerytalnego albo zwiększania obciążeń pracujących.
Tymczasem demografia zmienia się nieustannie. System emerytalny powinien automatycznie dostosowywać się do tych zmian.
Główna idea
Zamiast ustalać wiek emerytalny, ustalamy dwa parametry:
X – odsetek uczestników systemu pobierających świadczenie,
Y – wysokość świadczenia jako procent średniego wynagrodzenia.
Przykład:
18% uczestników systemu pobiera świadczenie,
wysokość świadczenia wynosi 60% średniego wynagrodzenia.
Wiek emerytalny nie istnieje.
Prawo do świadczenia uzyskują osoby znajdujące się w grupie najstarszych X% uczestników systemu.
Jak działa system?
Każdy uczestnik posiada publicznie widoczną pozycję w kolejce.
Każdy może sprawdzić:
swoją pozycję,
liczbę osób przed sobą,
szacowany termin uzyskania świadczenia.
Jeżeli ludzie żyją dłużej, świadczenie zaczyna się później.
Jeżeli rodzi się więcej dzieci, liczba miejsc objętych świadczeniem rośnie.
System automatycznie reaguje na rzeczywistą sytuację demograficzną kraju.
Nie ma potrzeby politycznego podnoszenia lub obniżania wieku emerytalnego.
Zasada nabytego prawa
Prawo do świadczenia uzyskuje się tylko raz.
Po wejściu do grupy najstarszych X% uczestników systemu świadczenie jest wypłacane do końca życia.
Późniejsze zmiany demograficzne nie mogą odebrać już nabytego prawa.
Dzięki temu osoba kończąca aktywność zawodową ma pewność i stabilność.
Finansowanie
Likwidowane są składki emerytalne.
System finansowany jest z podatków pośrednich:
VAT,
akcyzy,
innych podatków związanych z konsumpcją.
Oznacza to niższe obciążenie pracy i prostszy system podatkowy.
Uczestnictwo w systemie
Ponieważ świadczenia finansowane są z konsumpcji, prawa do świadczenia budowane są nie przez składki, lecz przez uczestnictwo w polskiej gospodarce.
Za uczestnika uznaje się osobę uczestniczącą w polskiej wspólnocie gospodarczej po ukończeniu 18 roku życia.
Wysokość świadczenia
Pełne świadczenie otrzymuje osoba, która uczestniczyła w polskiej gospodarce przez cały okres od 18 roku życia do momentu uzyskania prawa do świadczenia.
Wysokość świadczenia jest proporcjonalna do udziału w tym okresie.
Przykład:
osoba uczestniczyła przez 60 z 60 lat → 100% świadczenia,
osoba uczestniczyła przez 30 z 60 lat → 50% świadczenia,
osoba uczestniczyła przez 10 z 60 lat → 16,7% świadczenia.
Migracje
System nie karze emigracji i nie wyklucza imigrantów.
Każdy buduje prawa proporcjonalnie do czasu uczestnictwa w polskiej gospodarce.
Polska odpowiada wyłącznie za tę część życia człowieka, którą spędził jako uczestnik polskiej wspólnoty gospodarczej.
System rentowy
System rentowy pozostaje zachowany.
Osoby, które utraciły zdolność do pracy, otrzymują rentę.
Renciści są wliczani do limitu X% osób pobierających świadczenia.
Dzięki temu całkowity koszt systemu pozostaje pod kontrolą.
 |
| Wiek 78 lat jest podany tylko na potrzeby objaśnienia działania. Jak duży procent najstarszej części uczestników polskiego systemu gospodarczego objęć świadczeniem oraz jaka - w stosunku do średniego wynagrodzenia - miałaby być jego wysokość ustali komisja wybitnych ekspertów-polityków ;) |
Korzyści
Automatyczne dostosowanie do demografii
Brak konieczności ciągłych reform wieku emerytalnego.
Przejrzystość
Każdy zna swoją pozycję i prognozowany termin uzyskania świadczenia.
Stabilność finansowa
Koszt systemu jest określony przez dwa parametry: X i Y.
Niższe obciążenie pracy
Likwidacja składek emerytalnych zmniejsza koszt zatrudnienia.
Sprawiedliwe traktowanie migracji
Prawa budowane są proporcjonalnie do rzeczywistego uczestnictwa w gospodarce.
Godne świadczenie
Państwo gwarantuje świadczenie powiązane ze średnim wynagrodzeniem, a nie minimalny zasiłek socjalny.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz